Δέκα χρόνια μετά: 3 Νοέμβρη 2015, εκδήλωση της ΕΙΝΑ στην Αγορά Αργύρη στην Πάτρα, για την αποστολή που οργάνωσε στη Λέσβο τον Οκτώβρη αυτής της χρονιάς.
Μια σημαντική πρωτοβουλία για ένα πρωτοβάθμιο σωματείο νοσοκομειακών γιατρών και τους συναδέλφους που ανταποκρίθηκαν σε αυτή την έκκληση, σε μια περίοδο που το προσφυγικό στο Αιγαίο ήταν στην καθημερινότητα όλων των ανθρώπων της χώρας μας…
Και η αντιμετώπισή του δεν ήταν ο μισανθρωπισμός κι ο ρατσισμός που κατακλύζουν τις μέρες μας, ορμώμενος από τις διχαστικές πολιτικές των φασίζουσων κυβερνήσεων της Ευρώπης και των ΗΠΑ, αλλά η Αλληλεγγύη που ακόμα μας χαρακτηρίζει σα λαό που η προσφυγιά τον έχει στιγματίσει.
18 εθελοντές στην πρώτη αποστολή, πατρινοί, αθηναίοι, συριακής καταγωγής, διαφόρων ειδικοτήτων προσφέραμε τις υπηρεσίες μας στους πρόσφυγες στα camps, στην παραλια Συκαμιας, στα σκάφη του λιμενικού, στις δημόσιες δομές της Μυτιλήνης…
Κάναμε πράξη την Αλληλεγγύη και για αυτό, η ΕΙΝΑ έγινε γνωστή σε όλη τη χώρα με εκδηλώσεις σε Πάτρα, Αθήνα, Αγρίνιο, Κάτω Αχαΐα… μέχρι και στη Χαϊλμπρόν στη Στουτγάρδη της Γερμανίας…
Στο σύνδεσμο https://www.youtube.com/watch?v=GunLy7wIfIk&t=48s μπορείτε να παρακολουθήσετε όλη την εκδήλωση της 3ης /11/2015, στο τέλος της οποίας υπάρχει ένα 20λεπτο βίντεο, παραγωγή των αλληλέγγυων που συμμετείχαμε στην πρώτη αποστολή με πλάνα, συνεντεύξεις και πολλή συγκίνηση.
Γιατί, όταν προσφέρεις, συγκινείσαι, περισσότερο κι από αυτόν για τον οποίο εργάζεσαι…
Για την ιστορία, η πρώτη αποστολή έφερε τη δημιουργία της Ελληνικής Μονάδας Επείγουσας Ιατρικής Συκαμιάς (Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.) που λειτούργησε μέχρι το Μάρτη του 2016… το ιατρικό υλικό που συλλέχθηκε από δωρεές, παραδόθηκε στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της Λέσβου (Κ. Υ. Καλλονής)
Για ενημέρωση, αν αντέχετε, ακολουθούν οι δύο απολογισμοί τον Οκτώβριο του 2015 και το Φεβρουάριο του 2016 καθώς και το κλείσιμο του κύκλου τον Οκτώβριο του 2018…
Καλή ανάγνωση στο ταξίδι μας…
Απολογισμός 1ης αποστολής Οκτώβριος 2015
Απολογισμός της αποστολής Αλληλεγγύης της ΕΙΝΑ στη Μυτιλήνη 9 ως 16 Οκτώβρη 2015
Η ιδέα της οργάνωσης αποστολής έμπρακτης Αλληλεγγύης στους πρόσφυγες που αποβιβάζονται στη Μυτιλήνη ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου, μετά τη φωτογραφία του μικρού Αϊλάν που μας στοίχειωσε. Στην πρόσκληση που απευθύναμε κύρια στα μέλη της ΕΙΝΑ, είχαμε την τύχη να ανταποκριθούν συνάδελφοι γιατροί και όχι μόνο και από τη Στέγη Σύρων Ελλάδας.
Η Αλληλεγγύη για τους νοσοκομειακούς γιατρούς της Αχαΐας, αποτελούσε και αποτελεί μια έμπρακτη διαδικασία. Από τότε που συνδημιουργήσαμε με άλλους φορείς και λειτουργούμε το Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με το απεχθές πρόσωπο της ανθρωπιστικής κρίσης. Τις ηθελημένες ανεπάρκειες και ανοργανωσιά του δημόσιου συστήματος υγείας προκειμένου να απορροφήσει και να εξυπηρετήσει τις υγειονομικές ανάγκες των ανασφάλιστων. Την αδιαφορία ενός κρατικού μηχανισμού που έχει εξοικειωθεί με τη διαφθορά και τους νόμους της αγοράς.
Η προσφυγική κρίση μας έχει χτυπήσει την πόρτα και θα μείνει στη γειτονιά μας για τα επόμενα χρόνια όσο δε σταματούν οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και οι πόλεμοι στην περιοχή. Οι άνθρωποι αυτοί φεύγουν από τις πατρίδες τους γιατί πρέπει να σώσουν τις ζωές τους και γιατί έχει καταστραφεί από τις συρράξεις και τους βομβαρδισμούς κάθε υποδομή που θα βοηθούσε να ζήσει κάποιος με αξιοπρέπεια. Ακόμα και σήμερα αν σταματούσε το κακό, για κάμποσο καιρό θα είχαμε μετακινήσεις πληθυσμών ολόκληρων. Πρέπει να παλέψουμε να αρθούν οι αιτίες της προσφυγιάς και της δυστυχίας για να έχουμε μέλλον εμείς και τα παιδιά μας. Έτσι μόνο θα σταματήσει και το αίσχος της διακίνησης ανθρώπων από μαφίες που «ακουμπούν» πολλές φορές πλευρές του κρατικού μηχανισμού χωρών της περιοχής.
Μέχρι να γίνει αυτό, η πρακτική απάντηση, δε μπορεί παρά να είναι η παρουσία μας στο πλάι αυτών των πληθυσμών. Σύρων, Αφγανών, Ιρακινών και άλλων που θαλασσοπνίγονται μπροστά στα μάτια μας στις παραλίες της Βόρειας και Ανατολικής Λέσβου. Που στοιβάζονται στα hot spots της Μυτιλήνης, της Σάμου. Στους καταυλισμούς της Ειδομένης.
Διαλέξαμε τη Λέσβο, το νησί των φιλόξενων κατοίκων που βρέθηκαν μόνοι τους από τον Αύγουστο με χιλιάδες πρόσφυγες στο νησί. Με ανύπαρκτες υποδομές στήριξαν τους διερχόμενους ανθρώπους με ρούχα, τρόφιμα, αγάπη. Με την αντίστοιχη αίσθηση φιλοξενίας που ένοιωσαν οι μικρασιάτες πρόσφυγες που κατέφυγαν στο –βομβαρδισμένο σήμερα- Χαλέπι το 1923. Η φωτογραφία των γιαγιάδων στη Σκάλα Συκαμινιάς που ταΐζουν ένα νεογνό, τα περιγράφει όλα.
Έτσι κάναμε κι εδώ στην Πάτρα, 20 χρόνια τώρα: με τις οικογένειες των Κούρδων, τη νεολαία του Αφγανιστάν, τους κατατρεγμένους της Σομαλίας. Ξέρουμε στην πόλη μας από προσφυγιά κι Αλληλεγγύη.
Οι σκοποί μας ήταν:
1. Η οποιαδήποτε προσφορά μπορούσαμε να παρέχουμε στο δράμα των πολυάριθμων προσφύγων και μεταναστών που συρρέουν στο νησί.
2. Η «ανάσα» που μπορούσαμε να δώσουμε στις δομές υγείας που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σ’ αυτή την ακραία κατάσταση με τις ελλείψεις που τους έχουν επιβληθεί από τις μνημονιακές πολιτικές των τελευταίων χρόνων.
3. Η καταγραφή της εμπειρίας μας προκειμένου να την κοινωνήσουμε στους συναδέλφους μας και στον κόσμο γενικότερα. Το είδαμε σαν μια άσκηση γνώσης και παρέμβασης που -αν θα χρειαστεί- στο μέλλον θα κληθούμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες που θα προκύψουν από τα τεράστια μεταναστευτικά κύματα της εποχής των πολέμων που σοβούν στη γειτονιά μας. Αρκετοί από την αποστολή μιλούσαν αραβικά, που πέραν της συνεννόησης με τους πρόσφυγες, μας βοήθησαν να κατανοήσουμε καλύτερα την κατάσταση των ανθρώπων αυτών και των αιτιών που τους ξεριζώνουν από τον τόπο τους. Μαζί μας είχαμε και όλα τα υλικά για την καταγραφή και μεταφορά της εμπειρίας μας.
Κατά την προετοιμασία ήρθαμε σε επαφή με όσο το δυνατόν περισσότερους φορείς, προκειμένου να διαμορφώσουμε εικόνα για τις ανάγκες που θα έπρεπε να καλύψουμε στο νησί. Με το Δήμαρχο Μυτιλήνης, την Ένωση Ιατρών ΕΣΥ Λέσβου (ΕΓΕΛ), τον Ιατρικό Σύλλογο Λέσβου (ΙΣΛ), το Βοστάνειο Νοσοκομείο, το ΠΕΔΥ Μυτιλήνης, τους Γιατρούς του Κόσμου, τους Γιατρούς χωρίς Σύνορα, την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (ΥΑ), την ΑΓΚΑΛΙΑ του παπα Στρατή, το Χωριό του Όλοι Μαζί.
Δυστυχώς, στην έκκληση από το Δήμο Μυτιλήνης να μας φιλοξενήσουν σε ξενοδοχεία της περιοχής, δεν ανταποκρίθηκε η Ένωση Ξενοδόχων και καταλύσαμε σε λίγα δωμάτια που μπόρεσε να δεσμεύσει ο ΙΣΛ και η ΕΓΕΛ και στον ξενώνα της Μονής του Αγ. Ραφαήλ.
Λίγα λόγια για την κατάσταση στο νησί: είναι αρκετά δύσκολη. Σε έναν πληθυσμό 80.000 κατοίκων προστέθηκαν κάποια στιγμή τον Αύγουστο άλλες 40.000! Παρ’ όλα αυτά, ο ντόπιος πληθυσμός ανταποκρίθηκε με αλτρουισμό και επιμονή στη δημιουργία όσο το δυνατόν ανθρώπινων συνθηκών. Ελάχιστα επεισόδια ρατσιστικής ή εκμεταλλευτικής συμπεριφοράς δεν ήταν δυνατόν να αμαυρώσουν αυτή την εικόνα. Οι πρόσφυγες είναι τράνζιτ στο νησί. Καταγράφονται στο πρ. στρατόπεδο-κέντρο καταγραφής της Μόριας και παραμένουν εκεί ή στο πρ. στρατόπεδο Καρά Τεπέ μέχρι να τους παραλάβει πλοίο της γραμμής για Πειραιά και μετά πηγαίνουν βόρεια. Οι Σύροι μένουν 2 μέρες περίπου και οι Αφγανοί περισσότερο. Καθημερινά διασώζονται 1500-5000 και παραμένουν μέχρι να διεκπεραιωθούν. Γύρω στις 10-15000 είναι μόνιμα στο νησί. Τους βλέπαμε να περπατούν από τις παραλίες προς την πόλη, πολλές φορές και 50χλμ γιατί τα λεωφορεία δεν επαρκούν για να τους μεταφέρουν.
Οι πρόσφυγες είναι κατά βάση Σύροι και Αφγανοί αλλά και Ιρακινοί, Παλαιστίνιοι, Πακιστανοί, Ιρανοί, Σομαλοί και Μπαγκλαντεσιανοί.. Επίσημα αναγνωρίζονται σαν πρόσφυγες οι Σύριοι και οι Ιρακινοί που υπάρχει εμφύλιος στις χώρες τους. Η αιτία των εντάσεων είναι η –πολλές φορές- καθυστέρηση στη διεκπεραίωση και η λίμναση προσφύγων στο νησί, ιδίως Αφγανών και η στάση της αστυνομίας διακρίνεται από καταστολή ενίοτε-ήμασταν παρόντες σε ένα τέτοιο επεισόδιο με χημικά και βία χαμηλής έντασης. Απ΄ ότι φαίνεται, συμπεριφορά που εναρμονίζεται με τους σχεδιασμούς των επαϊόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αντιμετωπίζει αστυνομικά τα αποτελέσματα της πολιτικής της στη Μέση ανατολή. Κι επειδή αυτή την εποχή είμαστε μάρτυρες της υποκρισίας της ΕΕ και των δορυφόρων της, το «μπλοκάρισμα» των καραβανιών των προσφύγων στη Νότια Ευρώπη, δε θ’ αργήσει να στρέψει τον κόσμο αυτόν σε εναλλακτικές «εξόδους» προς τη Δύση. Και το λιμάνι της Πάτρας αποτελεί μια τέτοια εναλλακτική…
Συμπέσαμε με κάποιες αφίξεις επισήμων στη Λέσβο. Δυο μέρες πριν φτάσουμε εμείς είχε έρθει ο Πρωθυπουργός Α. Τσίπρας και την ίδια μέρα 7000 πρόσφυγες έφευγαν από το νησί με 4 πλοία! Ο ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ Γκουτιέρεζ ήρθε όσο ήμασταν εκεί και όταν φεύγαμε προλάβαμε τον Επίτροπο Μετανάστευσης της ΕΕ Δ. Αβραμόπουλο. Την ίδια μέρα είχαν σταματήσει οι μετακομιδές προσφύγων από τις παραλίες στη Μόρια (για να μην «παραγεμίσει» το στρατόπεδο) και οι άνθρωποι αυτοί περπατούσαν κατά χιλιάδες στο δρόμο για την πρωτεύουσα.
Για τη δράση μας: Ορίσαμε σαν πεδία επιχείρησης το ιατρείο των Γιατρών του Κόσμου στο στρατόπεδο στη Μόρια, το ΠΕΔΥ και τις ανάγκες του νοσοκομείου σε κάποια έκτακτη κατάσταση. Το μέτωπο των παραλιών ήταν αρκετά υποβαθμισμένο με όσους από τους επίσημους φορείς συζητήσαμε.
Με σχετικά τυχαίο και δραματικό συνάμα τρόπο -μιας και βρεθήκαμε ξαφνικά στο πρώτο μας ναυάγιο- την πρώτη μέρα ανακαλύψαμε την ανάγκη που είχε το μέτωπο των παραλιών για υγειονομική κάλυψη. Και μεγάλο μέρος των δυνάμεών μας προσανατολίστηκε στην κάλυψη αυτού του μετώπου, στην Σκάλα Συκαμινιάς -το χωριό του Στρατή Μυριβήλη- με βάρδιες για όλο το 24ωρο. Είχαμε την τύχη να γνωριστούμε και να επιχειρήσουμε από κοινού, με τη μοναδική ελληνική αποστολή στο νησί: την Αυτοοργανωμένη Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης στους πρόσφυγες, οι οποίοι είχαν οργανώσει έναν υπαίθριο χώρο, δίπλα από τον οργανωμένο χώρο της Ύπατης Αρμοστείας που ΔΕ λειτουργούσε. Εκεί, νέα παιδιά από την Αθήνα που είχαν προστρέξει το καλοκαίρι στο Πεδίον του Άρεως για βοήθεια στους πρόσφυγες που περιφέρονταν στην Αθήνα, υποδέχονταν τις βάρκες σε ασφαλή για προσέγγιση χώρο, βοηθούσαν να φορέσουν στεγνά ρούχα για την αντιμετώπιση της υποθερμίας, πρόσφεραν τσάι και κολατσιό στους ανθρώπους και γάλα στα μωρά και τους βοηθούσαν να μεταβούν στο δεύτερο επίπεδο της ΥΑ πριν μεταβούν στη Μόρια. Στις υποδομές αυτές και με συντροφικότητα αντιμετωπίσαμε από κοινού όλες τις δυσκολίες και τις πρωτόγνωρες εμπειρίες μιας κατάστασης εκτάκτου ανάγκης για μεγάλη μάζα πληθυσμού. Εκεί βιώσαμε την υποδοχή ενός νέου ανθρώπου στην παραλία και της περίθαλψης αυτού και της μητέρας του, καθώς και πολλών άλλων μικρών αλλά συγκινητικών και σημαντικών καταστάσεων. Και είχαμε την τύχη να μην κληθούμε να αντιμετωπίσουμε κάποιο ναυάγιο με ανθρώπινες απώλειες. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να κάνουμε στους ντόπιους και τους ψαράδες του χωριού που αν και έχει εδώ και καιρό αναστατωθεί η ζωή τους, η ανθρωπιά τους ανεβαίνει σε δυσθεώρητα επίπεδα. Κοντά μας και παράλληλα εθελοντές ναυαγοσώστες από την Ισπανία, διασώστες από τη Νορβηγία και το Ισραήλ, δύτες από την Πορτογαλία και τη Γαλλία, εθελοντές από τη Γερμανία και τη Σουηδία ων ουκ έστι αριθμός.
Τα βασικά ιατρικά προβλήματα που αντιμετωπίσαμε ήταν υποθερμία, εξάντληση, λοιμώξεις, μικροτραυματισμοί –αν εξαιρέσουμε τα μεγάλα συμβάματα των ναυαγίων. Αρκετοί με χρόνιες νόσους και απορρυθμίσεις αυτών ή πιο ειδικά νοσήματα παραπέμπονταν στο ΠΕΔΥ και στο νοσοκομείο. Πολλά μικρά παιδάκια και έγκυες γυναίκες χρειάζονταν παρακολούθηση. Το ΕΚΑΒ είναι πολύ αδύναμο, με δυο ασθενοφόρα για όλο το νησί τη μέρα και ένα το βράδυ, άρα πολλές φορές το βάρος των διακομιδών μικρής επικινδυνότητας το έφεραν οι εθελοντές ή τα λεωφορεία της ΥΑ.
Το στρατόπεδο της Μόριας ήταν ένα σχολείο για όλους μας. Εκεί μας επισκέπτονταν πάνω από 70-80 άνθρωποι τη μέρα για εξέταση, σε ένα χώρο που ο συνωστισμός και οι άσχημες συνθήκες διαβίωσης ήταν ο κανόνας. Ιστορίες ανθρώπων ξεριζωμένων ξεδιπλώνονταν σε πρώτο πρόσωπο μπροστά στα μάτια μας. Οι υπηρεσίες μας βάλσαμο μεν, ανεπαρκείς πολλές φορές για το μέγεθος των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι πρόσφυγες. Εκεί έβλεπες και την αδιαφορία του κρατικού μηχανισμού και των ιθυνόντων του ΟΗΕ για τα καθημερινά προβλήματα υγιεινής, λειτουργίας ιατρείου ή ακόμα και σίτισης.
Για δυο βράδια, παρείχαμε ιατρική κάλυψη στο διασωστικό σκάφος του Λιμενικού και γίναμε μάρτυρες ακόμα και καταδίωξης διακινητών ανθρώπων.
Δυο πρωινά προσφέραμε εξειδικευμένες υπηρεσίες στο ΠΕΔΥ, καλύπτοντας ελλείμματα του συστήματος.
Βρεθήκαμε στο μνημόσυνο του παπα Στρατή και γνωρίσαμε τους θαυμάσιους ανθρώπους της ΑΓΚΑΛΙΑΣ που προστρέχουν σε κάθε ανάγκη υλικής κάλυψης ή και στέγασης ακόμα των προσφύγων και τροφοδοτούν τις εθελοντικές ομάδες με ρούχα, τρόφιμα, πάνες, υλικό, φάρμακα. Επισκεφτήκαμε τον ξενώνα του πρώην ΠΙΚΠΑ που στεγάζεται το Χωριό του Όλοι Μαζί και συνομιλήσαμε με τις οικογένειες των προσφύγων που φιλοξενούνται εκεί και τους εθελοντές που το λειτουργούν.
Τέλος, κλείσαμε τις επαφές με τους τοπικούς φορείς με τη συνάντησή μας με το Δήμαρχο Σπύρο Γαληνό όπου εκθέσαμε τα συμπεράσματά μας από την παρουσία μας στο νησί. Του μεταφέραμε ότι η Μυτιλήνη βιώνει συνθήκες μικρής έντασης μαζικής καταστροφής και θα έπρεπε να υπάρχει ένας κεντρικός συντονισμός των υπηρεσιών που προσφέρουν ο μηχανισμός του Δήμου, ο κρατικός μηχανισμός, οι πάσης φύσεως εθελοντές και πολλές από τις παχυλά χρηματοδοτούμενες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) που δραστηριοποιούνται χωρίς να δίνουν λογαριασμό ποιες ανάγκες καλύπτουν και που πάνε τα χρήματα των χορηγιών και των επιδοτήσεων που λαμβάνουν. Καλέσαμε το Δήμαρχο να παίξει αυτό το ρόλο και να δώσει αρμοδιότητες συντονισμού σε φορείς που μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτόν, πιέζοντας τον κρατικό μηχανισμό να ανταποκριθεί κι αυτός σε ό,τι του αναλογεί. Τονίσαμε ότι η έλλειψη συντονισμού στοιχίζει ζωές σε αυτές τις ακραίες καταστάσεις. Του προτείναμε να επισκεφτεί τους εθελοντές που δραστηριοποιούνται στις παραλίες και ν’ ακούσει τη γνώμη τους. Τέλος, υποσχεθήκαμε να διαλαλήσουμε στον τόπο μας και με κάθε μέσο ότι στη Λέσβο οι ανάγκες είναι πολλές και ένα κίνημα αλληλεγγύης πρέπει να ξεκινήσει για τους πρόσφυγες και τους ντόπιους που μόνοι τους μάχονται να σταθούν σαν άνθρωποι σε μια τόσο δύσκολη κατάσταση.
Ό,τι συμβαίνει στη Λέσβο, μας αφορά. Αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει προστασία, ασφάλεια και προκοπή όσο δεν εξαλείφονται οι αιτίες της κοινωνικής καταστροφής. Είμαστε και θα είμαστε στο πλάι των κατατρεγμένων, των αδυνάτων. Αυτός είναι ο Πολιτισμός μας, έτσι κάνουμε πράξη την Αλληλεγγύη. Κι όπως μια από μας, η Παναγιώτα Ξαπλαντέρη, έγραψε:
«Είδα την Ιστορία. Τη συνάντησα βρεγμένη και φοβισμένη να κλαίει δίπλα στην Παναγιά τη Γοργόνα στη Συκαμινιά της Λέσβου. Την είδα να κλαίει για το μεγαλύτερο Θηρίο, τον άνθρωπο, και το κακό που προκαλεί στον άνθρωπο. Την είδα στα μάτια των φοβισμένων και νηστικών παιδιών, στην απελπισία των μανάδων, στην εξαθλίωση και την ταπείνωση των ανδρών. Δεν θα ξεχάσω ποτέ μου αυτά τα παιδικά μάτια τα γεμάτα τρόμο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις μητέρες τους… Ανάθεμα σε εμάς που δεν μαθαίνουμε από τα λάθη μας, ανάθεμα στην Ιστορία που επαναλαμβάνεται, γιατί αυτοί ήταν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες που εκατό περίπου χρόνια πριν έζησαν τον ίδιο σπαραγμό και ξεριζωμό. Δεν ξέρω αν γυρίσαμε καλύτεροι άνθρωποι, αλλά σίγουρα δεν γυρίσαμε ίδιοι…»
Οι εθελοντές και οι φίλοι της ΕΙΝΑ και της Στέγης Σύρων Ελλάδας στη Μυτιλήνη:
Η ειδ/νη Παιδιατρικής Έλενα Χαραλάμπους (Ζάκυνθος), ο ειδ/νος Βιοπαθολογίας Δημήτρης Νικολακόπουλος (Πάτρα), η ειδ/νη Γενικής Ιατρικής Δώρα Μπουρελάκη (Πάτρα), ο Παιδίατρος-ΕντατικολόγοςΑνδρέας Ηλιάδης (Πάτρα), ο Παθολόγος Χάρης Πότσιος (Αίγιο), η Γενική Ιατρός Σουζάνα Καμπάνι (Αθήνα), ο Νευροχειρουργός Basem Issa (Αθήνα), ο Γενικός Ιατρός Τάσος Γιακουμής (Πάτρα), η μεταφράστρια-φωτογράφος Σοφία Χατζηλάμπρου (Αθήνα), η Ακτινοδιαγνώστρια Λένα Καραγκούνη (Πάτρα), ο Γενικός Ιατρός Γιώργος Μαντζουράνης (Πάτρα), η ειδ/νη Παθολογοανατομίας Μάρθα Νιφόρα (Πάτρα), ο Οδοντίατρος Αϊμάν Σλίμπι (Αθήνα), ο μεταφραστής-μηχανικός Ziad Terkawi (Αθήνα), η Βιοπαθολόγος Παναγιώτα Ξαπλαντέρη (Πάτρα), η Οδοντίατρος Ελένη Ψαράκη (Αθήνα), η Παθολόγος Έφη Πολυζωγοπούλου (Πάτρα) και η ειδ/νη Αναισθησιολογίας Ιλιάδα Κορακίδη (Πάτρα).
Απολογισμός των τελευταίων αποστολών της ΕΙΝΑ στη Λέσβο.(Φεβρουάριος-2016) http://www.eina.gr/?p=4376
Για τις αποστολές της ΕΙΝΑ στη Μυτιλήνη…
Πάτρα, 12/2/16
Πέρασαν σχεδόν 4 μήνες από την πρώτη αποστολή της ΕΙΝΑ στο νησί της Λέσβου, που εξακολουθεί να βρίσκεται στον πυρήνα της προσφυγικής – μεταναστευτικής κρίσης ως μία από τις κυριότερες πύλες εισόδου προς την ευρωπαϊκή ήπειρο. Οι τελευταίες αποστολές εκεί ήταν από 9/1 ως 23/1 και 28/1 ως 5/2/16.
Τίποτα, όμως, δε θυμίζει πια τον Οκτώβρη του 2015.
Φτάνοντας κανείς στο νησί, έχει την εντύπωση πως πια, όλα είναι τακτοποιημένα. Οι διαδικασίες φαίνονται δομημένες και ακολουθούνται τις περισσότερες φορές με πολύ γοργούς ρυθμούς κατά την άφιξη των προσφύγων και των μεταναστών στο νησί. Χώροι πρώτης υποδοχής – stage 1, χώροι δεύτερης υποδοχής –stage 2. Το περίφημο hot spot της Μόρια και το Καρά Τεπέ σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με το παρελθόν, με μια εικόνα όμως που προσιδιάζει σε φυλακές υψίστης ασφαλείας, με παρούσες πολυάριθμες και ποικίλες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) μέσα και έξω απ’ αυτά και τη Frontex να έχει αναλάβει όλες τις διαδικασίες πιστοποίησης. Αν εξαιρέσει κανείς την περίοδο απεργίας της ΠΝΟ, οι πρόσφυγες εγκαταλείπουν το νησί με κατεύθυνση την ηπειρωτική Ελλάδα μέσα σε λίγα 24ωρα.
Μόνες ίσως σταθερές σε σχέση με τον Οκτώβρη είναι η ίδια αγωνία στα μάτια των προσφύγων, η ίδια ανακούφιση ότι είναι ακόμα ζωντανοί μετά από ένα ταξίδι σε μια θάλασσα που 3.5 χιλιάδες έχουν πνιγεί μόνο το 2015. Είναι συγκλονιστικό το να είσαι εκεί όταν μια βάρκα φτάνει σε μια παραλία του νησιού, καθώς βλέπεις ανθρώπους που έχουν φύγει κυνηγημένοι από ένα πόλεμο, μετά από μήνες ταλαιπωρίας και ανέχειας να χαμογελούν και να ελπίζουν, ίσως για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, ακόμα και αν γνωρίζουν ότι ο Γολγοθάς τους κάθε άλλο παρά στο τέλος έχει φτάσει.
Για την παρουσία της ΕΙΝΑ και των φίλων της στο νησί.
Μετά τον Οκτώβρη του ‘15 και την πρώτη αποστολή, τις εκδηλώσεις αλληλεγγύης που ξετυλίχθηκαν στον απόηχο της παρουσίας μας εκεί και των εμπειριών που κατεγράφησαν, ωρίμασε η συνέχιση της παρέμβασης για τη στήριξη των προσφύγων και μεταναστών. Οργανώθηκε η Ελληνική Μονάδα Επείγουσας Ιατρικής Συκαμιάς (ΕΜΕΙΣ), με οργανωτή την ΕΙΝΑ και συμμετέχοντες εθελοντές γιατρούς και υγειονομικό προσωπικό του ΕΣΥ και φίλους από Ελλάδα και Κύπρο. Στεγάστηκε στο κοινοτικό ιατρείο της Σκάλας Συκαμιάς μετά από αίτηση της ΕΙΝΑ προς το Υπουργείο Υγείας.
Το ιατρείο αυτό εφοδιάστηκε με εξειδικευμένο ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό και φάρμακα από δωρεές φίλων, συναδέλφων και φορέων απ’ όλη την Ελλάδα. Είναι ικανό να αντιμετωπίσει πραγματικά επείγοντα περιστατικά (πνιγμούς, υποθερμίες, τραύμα σε παιδιά και ενήλικες κα) καθώς και πιο ελαφρές περιπτώσεις ασθενειών. Είναι δικτυωμένο με όλες τις διασωστικές ομάδες που δρουν στην περιοχή καθώς και με το λιμενικό, έτσι ώστε να ειδοποιείται τάχιστα σε περίπτωση ανάγκης και να ετοιμάζει την παρέμβασή του. Στελεχώνεται κάθε φορά με προσωπικό που έχει τη γνώση και την ευχέρεια χρήσης αυτού του εξοπλισμού, με πρόγραμμα που εκπονείται στην Πάτρα. Στα κενά παρουσίας Ελλήνων γιατρών, επικουρεί και καλύπτει -μετά από άδεια της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ)- η ΜΚΟ WAHA, με εξειδικευμένο προσωπικό.
Το ιατρείο αυτό είναι ανοιχτό καθημερινά όλο το 24ωρο και σε αυτό απευθύνονται επίσης οι κάτοικοι της περιοχής και όποιος έχει ανάγκη των υπηρεσιών του, ανάλογα με τις ειδικότητες που έχουμε σε δράση. Στηρίζουμε εθελοντικά και τη λειτουργία του πρωτοβάθμιου ιατρείου της Αυτοοργανωμένης δομής του Πλατάνου, που έχει στηθεί σε τροχόσπιτο του “Χωριού του Όλοι Μαζί”, στην παραλία της Σκάλας. Ήδη, από το Νοέμβριο που ξεκίνησε τη λειτουργία του ΕΜΕΙΣ έχουν επιχειρήσει εκεί εθελοντές γιατροί και υγειονομικοί από Πάτρα, Λευκωσία, Χανιά, Μυτιλήνη και Θεσσαλονίκη και έχουν αντιμετωπιστεί επιτυχώς περιστατικά με ιδιαίτερη δυσκολία αντιμετώπισης..
Στις επαφές που είχαμε …
Όπως πάντα, η σχέση με την τοπική κοινωνία είναι κομβική για τη δράση μας. Συναντήσαμε το Δήμαρχο Μυτιλήνης
Σ. Γαληνό και του εκθέσαμε πάλι τα συμπεράσματα από την παρουσία μας εκεί. Η συνεργασία με τους συναδέλφους αλληλέγγυους της Ένωσης Γιατρών ΕΣΥ Λέσβου και του ΠΕΔΥ ήταν παρούσα και ζωντανή. Αξίζει να σημειώσουμε τη δράση ενός αφανούς της προσφυγικής κρίσης στο νησί. Η Ζωή Λειβαδίτου, εθελόντρια γιατρός που δρα βοηθώντας και το Λιμενικό, σηκώνει -την τελευταία περίοδο που η ακτοφυλακή έχει αναλάβει την περισυλλογή των βαρκών από τη θάλασσα- ένα μεγάλο βάρος στην πρόνοια των βρεγμένων και ταλαιπωρημένων προσφύγων στο λιμάνι της Μυτιλήνης. Η κατεύθυνση της εθελοντικής δράσης σε αυτό το επίπεδο ίσως θα έπρεπε να είναι και προς αυτή τη μεριά την επόμενη περίοδο. Τέλος, στη μεγάλη απεργία της 4/2 για το ασφαλιστικό ήμασταν παρόντες στην πορεία στην πρωτεύουσα του νησιού.
…….
Τοπική κοινωνία…
Η κοινωνία της Λέσβου έχει δείξει μεγάλη ανθεκτικότητα και ανεκτικότητα. Και κυρίως οι τοπικές κοινωνίες των χωριών της ανατολικής και βόρειας Λέσβου και της πόλης της Μυτιλήνης. Εδώ και πολλούς μήνες βρίσκονται στην καρδιά όλου αυτού του προσφυγικού ρεύματος, εντελώς μόνοι τους χωρίς καμία κρατική βοήθεια ή πρόνοια. Για πολλούς μήνες η μόνη κρατική παρουσία στο προσφυγικό ζήτημα ήταν η αστυνομία. Η φασιστική ρητορική δε βρήκε ευήκοα ώτα και τα ακροδεξιά στοιχεία δεν κατάφεραν να κεφαλαιοποιήσουν πολιτικά κέρδη στηριζόμενα στην ασφυκτική πίεση του φαινομένου των προσφυγικών ροών. Κυριάρχησε η αλληλεγγύη και όχι ο φόβος, η ανθρωπιά και όχι η αγανάκτηση. Η στάση των κατοίκων της Λέσβου αποτελεί ένα φωτεινό φάρο ελπίδας στην ολοένα και πιο σκοτεινή από φασιστικές αντιλήψεις Ευρώπη και η υποψηφιότητα για νόμπελ, όσο υποκριτική και αν είναι από πλευράς του δυτικού κόσμου, προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί, ως ένα χαστούκι προς εκείνους που γυρίζουν την Ευρώπη με ταχύτατους ρυθμούς στις χιτλερικές νοοτροπίες.
Η πολυπληθής παρουσία των ΜΚΟ, έχει μεταβάλλει κατά πολύ την ανθρωπογεωγραφία του νησιού και τείνει να αλλάξει και την μικροοικονομία των τοπικών κοινωνιών. Επιχειρήσεις που τέτοια εποχή θα ήταν κλειστές λειτουργούν στο φουλ, από ξενοδοχειακές επιχειρήσεις μέχρι επιχειρήσεις εστίασης και ενοικίασης αυτοκινήτων. Επιπλέον, είναι συνηθισμένη η εικόνα ανθρώπων με φωσφοριζέ γιλέκα, ή μπλούζες με κάποιο λογότυπο που δηλώνουν ότι ανήκουν σε κάποια ΜΚΟ.
Εθελοντές …?
Ένας όρος που έχει υποστεί απίστευτη κατάχρηση αυτή την περίοδο στη Λέσβο. Όποιος μη ντόπιος, που βρίσκεται στον νησί εξαιτίας του προσφυγικού ζητήματος, «βαπτίζεται» ταυτόχρονα και εθελοντής. Η πραγματικότητα όμως, απέχει κατά πολύ. Η αλήθεια είναι πως μεγάλο ποσοστό του κόσμου που βρίσκεται εκεί μέσω των ΜΚΟ είναι σε έμμισθη εργασία. Δεν μπορεί λοιπόν, να είναι κανείς μισθωτός και ταυτόχρονα εθελοντής, δηλαδή με άλλα λόγια …«επαγγελματίας εθελοντής». Εθελοντές είναι όλοι αυτοί οι ντόπιοι, που προσφέρουν ελεύθερο χρόνο και χρήμα με στόχο την ανακούφιση των προσφύγων. Εθελοντικές είναι και οι αποστολές τις ΕΙΝΑ, καθώς τα μέλη των αποστολών, γιατροί ή μη, αναλαμβάνουν προσωπικά τα έξοδα του ταξιδιού αφήνοντας πίσω δουλειές και οικογένειες. Είναι, λοιπόν, τουλάχιστον άδικο και παραπλανητικό να εξομοιώνονται οι δύο αυτές διαφορετικές καταστάσεις για την έξωθεν καλή μαρτυρία των ΜΚΟ.
Αλλαγή δόγματος…
Το σκηνικό άλλαξε δραματικά τις τελευταίες μέρες που βρισκόμαστε στη Λέσβο. Η παρουσία της ελληνικής ακτοφυλακής και της Frontex έγινε πολύ έντονη στη θάλασσα, με αποτέλεσμα από ελάχιστες έως καμία βάρκα να μη φτάνει πια στις παραλίες. Σίγουρα αυτό μειώνει κατά πολύ τις πιθανότητες νέων πνιγμών. Αν αυτό εφαρμόζονταν από το περασμένο καλοκαίρι, σίγουρα θα σώζονταν πολλές από τις ψυχές που χάθηκαν στο Αιγαίο. Από την άλλη όμως, η απόφαση για ενεργοποίηση του στρατού, ώστε να αναλάβει τον έλεγχο της κατάστασης στα νησιά, μέσα σε αυτό το νέο ναζιστικό πλαίσιο που οικοδομείται στην Ευρώπη με αφορμή το προσφυγικό ζήτημα κάθε άλλο παρά καθησυχάζει. Η Frontex έχει από καιρό αποκτήσει το δικαίωμα να δρα στα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας, ενώ αποκτά όλο και περισσότερους οπαδούς μέσα στην ΕΕ η άποψη πως πρέπει να δρα χωρίς να δίνει λογαριασμό στις ελληνικές αρχές. Και δυστυχώς η ελληνική πολιτεία δε δείχνει ικανή να αντιδράσει σε όλα αυτά, μιας και αρκετά χρόνια τώρα έχει αποδεχθεί το ρόλο της αποικίας. Η επικείμενη παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή διογκώνει αυτές τις ανησυχίες.
……..
(στα σημεία με …….. δυστυχώς, αναγκάστηκα να κόψω κάποια κομμάτια του κειμένου, λόγω αδυναμίας ανάρτησης)
Για τις αποστολές της ΕΙΝΑ από Νοέμβριο ως σήμερα στη Λέσβο:
Ανδρέας Ηλιάδης, Εντατικολόγος Παιδίατρος Μον. Παίδων ΠΓΝΠ
Έφη Πολυζωγοπούλου, Παθολόγος ΤΕΠ ΠΓΝΠ
Ηλίας Παπαχριστόπουλος, Γενικός Ιατρός Κ.Υ. Κ. Κλειτορίας
Αντώνης Ντάσιος, Φυσικοθεραπευτής ΠΓΝΠ
Ευαγγελία Σιδέρη, Υπάλληλος Αποκεντρωμένης Διοίκησης
Γιώργος Σαργέντης Νοσηλευτής ΤΕΠ ΠΓΝΠ
Τάσος Γιακουμής, Γενικός Ιατρός, Κ. Υ. Κ. Αχαΐας
Όλα αυτά παρουσιάστηκαν σε εκδηλώσεις:
1. ΕΙΝΑ, Αγορά Αργύρη, Πάτρα. Η εκδήλωση 3/11/15 https://www.youtube.com/watch?v=GunLy7wIfIk&t=48s
2. Ομάδα Στεκιού, Κίνηση Πρόταση, Πάτρα
3. Ανυπότακτο Αγρίνιο, Παλαιό Δημαρχείο, Αγρίνιο
4. ΑΚΙΔΑ, Μέγαρο Μ. Μερκούρη, Κ. Αχαγιά
5. Στέγη Σύρων Ελλάδας, Αθήνα
6. Σύλλογοι Υπαλλήλων ΠΔΕ και Αποκεντρωμένης, Μέγαρο Λόγου κ Τέχνης, Πάτρα
7. 13ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών
8. 9ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών
9. 13ο Γυμνάσιο Πατρών
10. Κοινότητα Ελλήνων Χαϊλμπρόν, Στουτγάρδη, Γερμανία
Βράβευση της ΕΙΝΑ από την εφημερίδα Πελοπόννησος στα Πρόσωπα της Χρονιάς 2015,
Δημοσιεύσεις σε τοπικό τύπο, ΕΠΙΚΑΙΡΑ, ΕΦ. ΣΥΝ., τύπο της Μυτιλήνης
Για την τελευταία αποστολή, Οκτώβριος 2018
Το “κλείσιμο” ενός κύκλου ή “τίποτα δεν άλλαξε, τίποτα δεν είναι όπως παλιά”.
Μια στιγμή του τέλους του οδοιπορικού της ΕΙΝΑ στη Μυτιλήνη.
Ο κύκλος αυτός ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2015 με τη μεγάλη αποστολή της ΕΙΝΑ στο δοκιμαζόμενο νησί της Λέσβου που υποδέχονταν καθημερινά χιλιάδες κυνηγημένους από τους πολέμους και τις στερήσεις πρόσφυγες, ιδίως από τη Συρία αλλά και άλλες χώρες της περιοχής.
Η δραστηριοποίηση των γιατρών και άλλων πολιτών που ακολούθησαν την ΕΙΝΑ τότε, επεκτάθηκε όχι μόνο στην παραλία της Σκάλας Συκαμιάς αλλά και στο στρατόπεδο της Μόριας, στα πλωτά του Λιμενικού, στο λιμάνι αλλά και στην παροχή υπηρεσιών υγείας στους πολίτες της Λέσβου στο ΠΕΔΥ και στο Νοσοκομείο Μυτιλήνης.
Τα μεγάλα πολύνεκρα ναυάγια της 28ης Οκτωβρίου 2015 στη Σκάλα και στο Μόλυβο, ήταν η αφορμή να συνεχίσουμε την προσφορά μας στους πρόσφυγες και στο λαό της περιοχής με τη δημιουργία της Ελληνικής Μονάδας Επείγουσας Ιατρικής Συκαμιάς στο χώρο του ιατρείου της Σκάλας, με τη συνεχή στελέχωσή του από μέλη του σωματείου μας από την Πάτρα και φίλους υγειονομικούς και άλλους από τη Θεσσαλονίκη, τα Χανιά και την Κύπρο.
Σκοπός μας ήταν: καμιά ανθρώπινη ζωή να μη χαθεί πλέον στα νερά της Λέσβου.
Το ιατρείο αυτό εξοπλίστηκε με σημαντικό σε ποσότητα και ποιότητα ιατρικό εξοπλισμό που παραχωρήθηκε στην Ένωσή μας από αλληλέγγυους ιδιώτες και φορείς. Ιατρικά εργαλεία εξειδικευμένα στη σωτηρία της ανθρώπινης ζωής, της αποφυγής απώλειών υγείας όπως λένε στις εμπόλεμες ζώνες.
Οι αποστολές αυτές συνεχίστηκαν μέχρι το Μάρτιο του 2016 και την επαίσχυντη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας που εφαρμόζει η κυβέρνηση της χώρας και οδηγεί στον εγκλωβισμό στη χώρα μας χιλιάδες πρόσφυγες, στερώντας τους το όνειρο της μετάβασής τους σε χώρες που βρίσκονται κοινότητες και συγγενείς τους.
Δυστυχώς, αυτή η εξέλιξη έχει οδηγήσει στην παραμονή σε άθλιες συνθήκες χιλιάδων ανθρώπων στο νησί, μεταξύ των οποίων χιλιάδες παιδιά και άλλες ευάλωτες κατηγορίες.
Ο κύκλος που κλείνει, πέρα από την ευχή του να μην ξαναδούμε ποτέ πνιγμένα παιδιά και ανθρώπους στα νερά μας, μας οδηγεί σε μια απαραίτητη πράξη συνέχισης της Αλληλεγγύης και προσφοράς προς τους κατοίκους της Συκαμιάς που πρόσφεραν το είναι τους για τη σωτηρία και την ανακούφιση των κυνηγημένων προσφύγων και μεταναστών. Οι γιαγιάδες, οι ψαράδες αλλά ιδίως οι σιωπηλοί και σεμνοί αλληλέγγυοι του χωριού που ήταν ΕΚΕΙ πριν φτάσουν τα φώτα της δημοσιότητας και συνεχίζουν ακούραστα, τώρα που έσβησαν αυτά τα φώτα, να βοηθούν τον πλησίον τους κλείνοντας τα αυτιά τους στις σειρήνες του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας που περισσεύει στις μέρες μας.
Βρεθήκαμε στο νησί το τριήμερο 28 με 30 Οκτωβρίου. Μεταφέραμε στην ιδιοκτησία της Κοινότητας Συκαμινέας το μεγαλύτερο κομμάτι του εξοπλισμού του ιατρείου της Ε.ΜΕ.Ι.Σ. και παρακαλέσαμε να αποδεχτούν την προσφορά μας. Σε συνεργασία με το Κ.Υ. Καλλονής θα διαχειριστούν χρηστά αυτή την προσφορά στο όνομα της Αλληλεγγύης και της Ανθρωπιάς.
Βέβαια, δεν κλείσαμε τα μάτια μας. Θελήσαμε να ξαναπερπατήσουμε στα βήματα που χαράχθηκαν προ τριετίας. Γνώστες της κατάστασης που έχει ενσκήψει στο νησί, συζητήσαμε διεξοδικά με κατοίκους της Σκάλας Συκαμιάς, με αλληλέγγυους πολίτες της Μυτιλήνης καθώς και με συναδέλφους υγειονομικούς και ιατρούς που είχαμε συνεργαστεί κατά τη διάρκεια των αποστολών μας εκεί. Από όλους περιεγράφηκε μια πραγματικότητα που φαίνεται να επιβεβαιώνει το αδιέξοδο που έχει περιέλθει ο πληθυσμός των προσφύγων που έχουν εγκλωβιστεί στο νησί προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία αίτησης ασύλου. Χιλιάδες άνθρωποι στη διαδρομή Μόριας-Μυτιλήνης, πάμπολλα παιδιά στο δρόμο, εκτεταμένο αίσθημα ματαιότητας και ασφυξίας για ντόπιους και ιδίως για τους πρόσφυγες.
Μα η μεγάλη -αν και αναμενόμενη για μας- αποκάλυψη ήταν η Μόρια, μετά την επίσκεψη που κάναμε στον καταυλισμό. Διπλάσια καταλύματα από το 2016, ο κόσμος ο ένας πάνω στον άλλο, λύματα στους χωμάτινους διαδρόμους, ώρες στην αναμονή για συσσίτιο ή στις ουρές της πιστοποίησης για το άσυλο.
Ας αφήσουμε να περιγράψει ο Kumi Naidoo, Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας σε επιστολή του στον Έλληνα Πρωθυπουργό που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 23/11:
“Η Μόρια δεν είναι το πρώτο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων που έχω επισκεφθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτό που είδα εκεί ήταν σοκαριστικό. Τα προβλήματα υπερπληθυσμού είναι καταγεγραμμένα και όταν βρέθηκα εκεί διαπίστωσα ότι υπήρχαν σχεδόν τριπλάσιοι άνθρωποι από όσους/ες μπορεί να φιλοξενήσει ο καταυλισμός. Η πολιτική κράτησης των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο στα νησιά, προκειμένου να εφαρμοστεί η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, σηματοδοτεί ότι χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν παγιδευμένοι εδώ και μήνες σε απελπιστικές συνθήκες. Ζουν σε μία γκρίζα ζώνη, καταρρακωμένοι από την προοπτική επιστροφής σε μια χώρα που δεν είναι ασφαλής για αυτούς. Είδα από πρώτο χέρι πώς οι άνθρωποι, ακόμη και οι έγκυες γυναίκες και τα μωρά, είναι αναγκασμένοι/ες να κοιμούνται σε κρύες, βρώμικες και υπερπλήρεις σκηνές. Οι γυναίκες και τα κορίτσια, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι/ες και τα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι/ες στον κίνδυνο. Οι ντουζιέρες και οι τουαλέτες είναι ελάχιστες, και δεν βρίσκονται σε ξεχωριστές περιοχές. Πολλές εγκαταστάσεις μάλιστα δεν κλειδώνουν και ο φωτισμός είναι φτωχός, κάτι που καθιστά ακόμη και τη διαδικασία του ντους ή της παροχής νερού αγχωτική και επικίνδυνη. Οι άνθρωποι πρέπει να περιμένουν στην ουρά για ώρες ώστε να πάρουν φαγητό, χωρίς καν να είναι σίγουροι ότι θα το λάβουν, ή για να δουν έναν/μία γιατρό. Τα παιδιά συχνά δεν έχουν καμία πρόσβαση στην εκπαίδευση και οι έφηβοι/ες αισθάνονται απομονωμένοι/ες και απελπισμένοι/ες λόγω της έλλειψης προοπτικής. Αυτό που με ανησύχησε περισσότερο, ήταν ο φόβος που εξέφραζαν οι γυναίκες. Φόβος σεξουαλικής παρενόχλησης και βίας, φόβος για την ασφάλειά τους αλλά και για την ασφάλεια των παιδιών τους”.
Σε ότι αφορά στη δική μας ειδικότητα, η κατάσταση της υγείας του προσφυγικού πληθυσμού δεν μπορεί να πει κανείς ότι μπορεί να περιγραφεί.
Το κλιμάκιο του ΚΕΕΛΠΝΟ, δύο γιατροί συνεπικουρούμενοι από έναν ανθυπίατρο του Ελληνικού Στρατού, προφανώς και δε μπορούσαν να έχουν καν εικόνα των αναγκών. Άλλωστε, λίγες μέρες μετά την επίσκεψή μας, παραιτήθηκαν διαμαρτυρόμενοι για την αδυναμία ουσιαστικής τους παρέμβασης. Από εκεί και πέρα διάφορες ΜΚΟ που δε λογοδοτούσαν σε καμιά υγειονομική αρχή, άρα δρούσαν χωρίς αυτό να ελέγχεται ή και να υποβοηθείται από την πολιτεία, μέσα και έξω από τον καταυλισμό.
Μέσα σε αυτό τον πληθυσμό των 8-9000, πάνω από 2000 ανήλικα, 400 εξ αυτών ασυνόδευτα, των οποίων η -δεδομένη- ευαλωτότητα αμφισβητείται από τις ίδιες τις συνθήκες που είναι αναγκασμένα να ζουν σε αυτό το σύγχρονο κολαστήριο. Ουδείς γνωρίζει το εμβολιαστικό status αυτών των παιδιών, μιας και σε κάθε στρατόπεδο υφίστανται άγνωστο αριθμό και φύση εμβολίων από διάφορους φορείς. Τα υγειονομικά τους προβλήματα αντιμετωπίζονται εξ ολοκλήρου από το νοσοκομείο Λέσβου και τους συναδέλφους της εκεί παιδιατρικής κλινικής με αντιληπτή τη δυσκολία που έχουν περιέλθει οι εκεί υγειονομικές δομές.
Στη Λέσβο δε ζούμε προς το παρόν τα ναυάγια που οδήγησαν στο βυθό του Αιγαίου τόσους πρόσφυγες το 2015-16 (άλλωστε αυτά έχουν …μετακομίσει στα ανοιχτά της Λιβύης).
Ζούμε όμως το ναυάγιο της Ανθρωπιάς και της Φιλοξενίας απέναντι σε διωκόμενους από τους πολέμους και την ανέχεια ανθρώπους και παιδιά.
Ζούμε, με ευθύνη της Πολιτείας, την έλευση του μισαλλόδοξου ρατσισμού και της ξενοφοβίας σε έναν πληθυσμό που το 2015 έδωσε ένα παγκόσμιο παράδειγμα Αλληλεγγύης.
Ζούμε το ναυάγιο της Αλήθειας που διατυμπάνιζε η Κυβέρνηση ότι έβαλε τέλος στο χάος με το προσφυγικό και τη διάψευση των προσδοκιών των Αλληλέγγυων πολιτών ότι υπάρχει κάποια στοιχειώδης ευαισθησία για τα δεινά αυτών των ανθρώπων από τη μεριά της.
Ζούμε το ναυάγιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από μια Ευρωπαϊκή Ένωση που χτίζει ορατά τείχη απέναντι στους ανθρώπους που εξεδίωξε και η ίδια με την πολιτική των πολέμων που χρηματοδοτεί στη Μέση και Εγγύς Ανατολή.
Στα πλαίσια του Σωματείου μας, την ΕΙΝΑ, δε θα πάψουμε να στηρίζουμε της γης τους κολασμένους.
Δε θα πάψουμε να κάνουμε πράξη την Αλληλεγγύη.
Θα συνεχίσουμε το εθελοντικό μας έργο όπου δῃ, χωρίς περιορισμούς ή εξαρτήσεις από κρατικούς ή ιδιωτικούς φορείς.
Η Ανθρωπιά θα νικήσει.
Για την τελευταία αποστολή της ΕΙΝΑ στη Μυτιλήνη
Τάσος Γιακουμής, Γενικός Ιατρός
Ανδρέας Ηλιάδης, Εντατικολόγος Παίδων
