Του Ιατρού Γεράσιμου Γραμματικόπουλου
Πηγές από το Υπουργείο Υγείας αναφέρουν πως επίκειται ριζική αλλαγή στο εφημεριακό καθεστώς των νοσοκομείων, αρχικά τουλάχιστον σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Συγκεκριμένα, τα Επείγοντα θα λειτουργούν για το κοινό μόνο σε ορισμένα κεντρικά νοσοκομεία και όταν κρίνεται απαραίτητη η νοσηλεία, οι ασθενείς θα διακομίζονται στα νοσοκομεία “2ης γραμμής”, όπου βρεθεί κλίνη. Η λειτουργία των “κεντρικών ανοιχτών ΤΕΠ” δεν θα βασίζεται σε εφημεριακό καθεστώς αλλά σε ιατρούς που θα εκτελούν 8ωρες βάρδιες λόγω και του υψηλότατου φόρτου εργασίας.
Στα χαρτιά, και από μακριά, ίσως φαντάζει και ωραίο – χρόνια τώρα οι γιατροί καταγγέλλουν τον απάνθρωπο χαρακτήρα της 24ωρης εφημερίας, ιδιαίτερα στα μεγάλα νοσοκομεία. Γνωρίζοντας και έχοντας ζήσει ωστόσο από μέσα μερικά πράγματα, αναρωτιέμαι αν οι μεγαλοσύμβουλοι που έχουν αυτές τις ιδέες έχουν την παραμικρή – έστω εξωτερική – εμπειρία από τι εστί επείγον, τι χρειάζεται ένας τέτοιος ασθενής και πώς τον διαχειρίζεσαι.
Καταρχήν, η ιδέα της “κεντρικοποίησης” των ΤΕΠ αντίκειται στον αναγνωρισμένο στόχο της εξάπλωσης της εφημερεύουσας πρωτοβάθμιας υγείας και στα αστικά κέντρα ώστε να αποφεύγεται ο συνωστισμός, οι καθυστερήσεις και το γενικό πελαγοδρόμημα ασθενών, ιατρών και λοιπού προσωπικού αφού τροχαία, εμφράγματα, εγκεφαλικά και πνευμονικά οιδήματα δεν θα βρίσκονται ανακατεμμένα με κάτι επιπόλαια θλαστικά τραύματα στην κουζίνα, πονάκια από τριμήνου και φτερνίσματα.
Αλλά ακόμα και για το σοβαρό περιστατικό που χρίζει ενδονοσοκομειακής αντιμετώπισης και νοσηλείας, η πρόταση αποτελεί συνταγή για το χάος. Είναι προφανές πως ο εμπνευστής έχει γνώση της επείγουσας ιατρικής μόνο ως εκλαϊκευμένη καρικατούρα όπου νόσοι, ασθενείς, ιατρικές πράξεις είναι όλα ξεκάθαρα και χωρισμένα μονοκοντυλιά. Μερικά “προβληματάκια” που μπορώ άμεσα να σκεφτώ:
1) Αν χρειάζεσαι εκτίμηση από άλλη υποειδικότητα, κάτι το οποίο μάλιστα μπορεί να επηρεάσει ακόμα και την ίδια την απόφαση για νοσηλεία ή μη και σίγουρα τις στρατηγικές επιλογές αυτής ως προς την παρακολούθηση και θεραπεία του αρρώστου, την εκτίμηση θα την κάνει ο εφημερεύων υποειδικός του νοσοκομείου που διαθέτει ΤΕΠ ή του νοσοκομείου που θα υποδεχθεί τον ασθενή; Και πώς θα ξέρουμε ανά πάσα στιγμή που εφημερεύει ποιος ειδικός; Μήπως αρχίσουμε να περιφέρουμε ασθενείς από νοσοκομείο σε νοσοκομείο για να κάνουν συλλογή εκτιμήσεων πριν κάνουμε την εισαγωγή;! Ασόβαρα πράγματα…
2) Κάθε φορά που θα αποφασίζεται εισαγωγή θα πρέπει κάποιος να καθίσει να φτιάξει πλήρες ενημερωτικό σημείωμα του τι έμαθε, τι είδε, τι έψαξε και τι έκανε ώστε ο παραλαμβάνων συνάδελφος στο άλλο νοσοκομείο να μην τραβάει τα μαλλιά του. Τέρμα στο απλό τηλεφώνημα στον Γιάννη ή τον Κώστα που εφημερεύει στον όροφο “σου ανεβάζω έναν 60χρονο έτσι κι έτσι, εκκρεμεί το τάδε εργαστηριακό, πρόσεχε γιατί υπάρχει και το άλλο πρόβλημα”…
3) Αν για κάθε ασθενή που θα κάνεις εισαγωγή πρέπει να ετοιμάσεις πλήρες και πειστικό ενημερωτικό… γιατί θα πρέπει μετά να τσακωθείς κιόλας στο τηλέφωνο με τον περιλαμβάνοντα άγνωστο συνάδελφο σε άλλο νοσοκομείο γιατί το έκανες έτσι και γιατί δεν έκανες το άλλο, και στο δικό μας νοσοκομείο το κάνουμε αλλιώς και πιάσε το αυγό και κούρετο γιατί κανένας δεν την βρίσκει να του φέρνουν μισοάφτιαχτα περιστατικά… Ε λοιπόν, την μισή και πλέον ώρα σου θα την φας στην χαρτούρα και το τηλέφωνο αντί να σκέφτεσαι ιατρικά και να βοηθάς τους ασθενείς σου.
4) Ετοιμαστείτε για τρομερά μπερδέματα, κόντρα τηλεφωνήματα, λάθη και παραλείψεις στην νοσηλεία. Άλλα έγιναν στο ΤΕΠ, άλλα κατάλαβε ο παραλαμβάνων συνάδελφος, αλλιώς ξέρει πως δουλεύει η νοσηλεία στο δικό του νοσοκομείο ο εφημερεύων στα ΤΕΠ, αλλιώς τα κάνουν στην “ξένη” κλινική “ξένου” νοσοκομείου… lost in translation!
5) Η ασυνέχεια στην παρακολούθηση ενός ασθενούς είναι κάτι αποφευκτέο. Συχνά εφημερεύοντας στο ΤΕΠ, την επομένη αναζητάς στην κλινική νέα του σημαντικού, ή παράξενου ή κρίσιμου περιστατικού και συζητάς με τον συνάδελφο που το παρέλαβε αρκετές φορές με χρήσιμα για την πορεία του ασθενούς νέα συμπεράσματα. Αυτό θα εκλείψει και είναι κρίμα και για τον ασθενή και για τον γιατρό που ακόμα και ως ειδικός – πολλώ δε μάλλον ως ειδικευόμενος πρώτης γραμμής στα ΤΕΠ – όσο ζει μαθαίνει.
6) Έστω ότι για τον τάδε ασθενή αποφασίστηκε εισαγωγή, έστω ότι ανεμπόδιστα (ναι, ονειρέψου!) βρέθηκε παραλαμβάνουσα κλινική σε άλλο νοσοκομείο… πόσο θα περιμένει στον διάδρομο μέχρι να βρεθεί πλήρωμα ΕΚΑΒ που δεν θα τρέχει για επείγουσα εξωτερική κλήση αφού ο ασθενής είναι σταθεροποιημένος και άρα όχι άμεση προτεραιότητα; Κι αν δεν είναι σίγουρα σταθερός, κι αν είναι επίφοβος, κι αν είναι διασωληνωμένος;
7) Πόσους ΕΠΙΠΛΕΟΝ γιατρούς χρειάζεσαι ως συνοδούς για τα σούρτα-φέρτα απο ΤΕΠ σε νοσοκομεία – αποδέκτες; Να μπλοκάρουν στην κίνηση για 40 και 60 λεπτά; Κι αν ακόμα και με αυτούς συμβεί κάτι; Γιατί άλλο να στραβώσει το περιστατικό στο ασανσέρ ή στον αξονικό, 2 ορόφους παρακάτω… και άλλο στην μέση της Κατεχάκη…
Για το εξαρχής προαπαιτούμενο έξτρα προσωπικό, ιατρικό, νοσηλευτικό, παραιατρικό, ώστε να λειτουργήσει ένα σύστημα με βάρδιες δεν μπαίνω καν στον κόπο να το συζητήσω… Προφανώς σκέφτονται πως θα τεντώσουν ακόμα περισσότερο τους ανθρώπους – λάστιχα που στελεχώνουν το σημερινό ΕΣΥ και θα “γλιτώσουν φράγκα”…
Κύριοι σύμβουλοι του Υπουργείου, πριν προτείνετε την επόμενη “θεόπνευστη”… ιδέα που σας κατέβει στο μυαλό, βεβαιωθείτε πως είσαστε συνδεδεμένοι με την πραγματικότητα. Τουλάχιστον καθίστε ένα βράδυ σε κάποιο ΤΕΠ να δείτε τα “πειραματόζωά” σας, ασθενείς και προσωπικό, πριν αρχίσετε τις θεωρίες… Λέγεται hands-on experience και μπορεί να σας φανεί πολύ – πολύ χρήσιμη!
